"We hebben FritsJurgens al heel vroeg benaderd, omdat we wisten dat we taatsdeuren wilden. Qua mogelijkheden en kwaliteit was het de voor de hand liggende keuze."
Op de Tafelberg in Blaricum, het hoogste punt van 't Gooi, heeft Max Verhoeven van Studio Massimo een kantoor gebouwd dat zo min mogelijk wil verstoren. Het staat op een beschermde heide van zwerfkeien, mos en lage bomen, op de footprint van een veeschuur die hier ooit stond. Niet breder, niet hoger. Het gebouw neemt de plek van de schuur in en stapt dan terug om het landschap door te laten.
Verhoeven ontwerpt volgens één regel: vorm volgt natuur. Hij bracht veel tijd op de plek door voordat hij iets tekende, lopend tussen de keien en het mos, kijkend hoe de bomen stonden en hoe het licht over de heide bewoog. Het meeste van wat hij opmerkte, kwam terug in het gebouw.
Zo loopt het landschap tot aan de plinten en gaat het verder over het dak. De gevel is van populierenbast. Binnen is de hele constructie boven je hoofd van hout, dus je betreedt iets wat op een boom lijkt. De openingen zijn zo geplaatst dat elk uitzicht de heide omlijst als een schilderij, en de natuur buiten verlaat de ruimte nooit helemaal.
Binnen wordt de sfeer zachter. Verhoeven werkte met rondingen in plaats van hoeken, en die vangen het daglicht op een manier die rechte wanden nooit halen. Je beweegt je door het gebouw langs een vanzelfsprekende, natuurlijke lijn, en de ruimtes lopen in elkaar over in plaats van te stoppen bij harde randen.
Deuren die opzij gaan
Het gebouw draait om één doorlopende route, en de deuren daarlangs horen zich niet aan te kondigen. Open zijn ze er bijna niet.
"Zodra een deur open is, zie je de scharnieren helemaal niet. Het voelt alsof je één doorlopende route door het gebouw hebt."
Studio Massimo tekende een taatsdeur voor de entree en dertien stuks daarbinnen, grotendeels glas in een Red Grandis kader, gemaakt door Broporte. Ze staan zo precies in één lijn dat de doorkijk maar liefst vierendertig meter loopt, van het ene eind van het gebouw tot het andere, en het daglicht reikt helemaal mee. Een vastzetstand van 90 graden houdt elke deur kaarsrecht als ze openstaat.
Dat lukt alleen als het scharnier echt verdwijnt, en daar kwam FritsJurgens in beeld. De System M+ scharnieren zitten in de deur en in de vloer, op een plafond- en vloerplaat van slechts 40 bij 80 millimeter, dus een open deur leest als onderdeel van de wand, en de wand als onderdeel van de route.
Een kantoor vraagt meer van een deur dan een woning: het moet geluid aankunnen. Ruimtes moeten van elkaar af te sluiten zijn, en een taatsdeur is daarvoor niet de voor de hand liggende oplossing. Het eerste wat Studio Massimo en FritsJurgens samen uitzochten, was dus hoe je de taatsdeur kunt houden en toch een goede akoestische scheiding krijgt. Het antwoord was valdorpels boven en onder in elke deur, in combinatie met sponningen. Dicht gedraagt de deur zich als een stille, massieve wand. Open gedraagt ze zich als niets.
Waarom FritsJurgens?
"Wat ik het mooiste vind aan de taatsdeuren van FritsJurgens, is hoe moeiteloos ze zijn. Zelfs met je handen vol open je ze met een zachte duw, en ze blijven open. Een tikje met je voet en de deur sluit weer, langzaam. Het is de kleinst mogelijke barrière als je toch een deur nodig hebt."
Die laatste zin is degene waar we steeds op terugkomen. Een deur is per definitie een barrière, maar dat hoeft niet zo te voelen. Een FritsJurgens systeem draagt het volle gewicht van de deur uit het zicht en laat haar op een vingertop bewegen, waardoor de architect vrij is om de deur zo groot, zo zwaar of zo stil te maken als het ontwerp vraagt.
Bij Tafelberg was die vrijheid de hele inzet. De deur moest opgaan in een route, standhouden tegen geluid en toch met een schouder opengaan als iemand er met volle handen doorheen loopt. Dat doet ze. En het hielp dat Studio Massimo vroeg belde, toen het scharnier nog iets was waar het gebouw omheen ontworpen kon worden in plaats van er achteraf in te passen.
In 2026 werden die deuren uitgeroepen tot Beste Taatsdeur Interieur bij de FritsJurgens Best Pivot Door Contest, een prijs die Studio Massimo en Broporte, die ze bouwde, samen wonnen. Een onafhankelijke jury met onder meer Arup, Bjarke Ingels Group, Foster + Partners, KAAN Architecten en Zaha Hadid Architects wees op precies wat Verhoeven voor ogen had: de architectuur, de uitvoering en de stille beweging die allemaal samenkomen.